|
Wroclaw - Breslau - z przewodnikiem |
|
|
|
|
|
|
Kuchnia Wrocławia
...specjały z przedwojennego Breslau!
„Kuchnia dawnego Wrocławia obfitowała w wiele smacznych i oryginalnych specjałów, które i do dziś są jeszcze wymieniane w wydawanych w Niemczech książkach kulinarnych poświęconych Dolnemu Śląskowi.”
„Najchętniej Wrocławianie jadali kiełbaski pod różną postacią, koniecznie z preclami, także golonkę z kluskami i kiszoną kapustą, co oczywiście nie mogło się obejść bez piwa…”
Karta dań z Piwnicy Świdnickiej, rok 1937 (żródlo internetowe)
Tradycyjne potrawy z Wroclawia i Dolnego Śląska do 1945
"Zupa piwna" (Biersuppe)
1 L jasnego piwa, 150 g bialego pieczywa, 150 g rodzynek, 10 g mąki, 2 lyżki cukru, 2 żóltka, szczypta cynamonu. Pieczywo pokroić w malą kostkę. Nastawić w garnku szklankę wody, dodać pieczywo i rodzynki, gotować 10 min. Mąkę wymieszać w 2-3 lyżkach piwa, dodać do zupy i mieszając, zagotować. Dodać także cukier, cynamon oraz piwo. Zagotować, ściągnąć z ognia, zaciągnąć zóltkami. Nie gotować. Zupę podawać na gorąco.
"Zupa chlebowa" (Brotsuppe)
200 g suchego chleba, 1 L mleka, 1 ząbek czosnku, 20 g masla, 1 żóltko, sól, pieprz. Chleb namoczyć w mleku. Czosnek obrać, przecisnąć przez praskę, dodać do mleka. Zupę gotować, aż chleb zmięknie, zmiksować. Dodać maslo, zaciagnąć zóltkiem, doprawić solą i pieprzem. Przed podaniem zupy można dodać 100 ml bialego wina pólwytrawnego.
"Zupa królowej"
Oryginalny przepis: litr rosołu z kurczaka, kromka białego pieczywa bez skórki, filet z pieczonego kogucika, 12 słodkich migdałów i jeden gorzki, cztery żółtka ugotowane na twardo, 100 ml gęstej śmietany, sól, mielony pieprz. Rosół zagotować z pokruszonym pieczywem, ściągnąć garnek z ognia, dodać drobno pokrajaną pierś z kogucika, migdały i żółtka. Wszystko zmiksować, a następnie zupę połączyć ze śmietaną. Zagotować, przyprawić solą i pieprzem. Podawać z pieczywem.
"Schlesisches Himmelreich" (Śląskie Niebo)
Śląskie niebo inaczej śląski raj, śląski przysmak (niem. Schlesisches Himmelreich) to potrawa bardzo popularna na Śląsku jadana z kluskami ziemniaczanymi. 800 g surowego boczku z dużą ilością mięsa wędzonego, 1/2 kg owoców (najlepiej jablka, gruszki i śliwki), 2 lyżki masla, kawalek cynamonu, skórka cytrynowa, 1 lyżeczka mąki ziemniaczanej, sól, pieprz. Owoce gotować z cynamonem i skórką cytryny okolo godziny w 750 ml wody. Po 20 min. wyjąć cynamon i skórkę cytryny. Miękkie owoce polączyć z mąką ziemniaczaną. Boczek obsmażyć na maśle z dwóch stron, posolić, oprószyć pieprzem, zalać szklanką wody, dusić pod przykryciem 20 min. Następnie dodać duszone owoce, naczynie przykryć i dusić w piekarniku nagrzanym do 180 C przez 45 min. Boczek podawac krojony w plastry z duszonymi owocami i kluskami ziemniaczanymi.
"Kiełbasa pieczona w piwie" (Bier-Bratwurst)
3-4 pieczone kielbasy, butelka jasnego piwa, 1 lyżka bulki tartej, kilka ziaren czarnego pieprzu i gożdzików, skórka cytrynowa z 1/2 cytryny, 1 lyżka cukru, 1 lyżka masla. Wlać do garnka butelkę piwa, dodać lyżkę bulki tartej, ziarna pieprzu i gożdziki. Gdy piwo zacznie się gotowac, wlożyć do garnka pieczoną kielbasę i gotować 10 minut na malym ogniu pod przykryciem. Następnie dodać skórkę cytryny, cukier, maslo i gotować jeszcze klika minut. Podawać ze świeżą kapustą kiszoną.
"Kiełbaski wrocławskie" (Breslauer Wuerstchen)
Chude kiełbaski, tyle plastrów boczku wędzonego, ile kiełbasek, porter, ok. 9-10 ziaren jałowca, ok. 4-5 ziaren angielskiego ziela, świeżo zmielony czarny pieprz, sól do smaku, olej. Dzień przed ucztą na wolnym powietrzu każdą kiełbaskę nacinamy niezbyt głęboko z obu stron i owijamy plastrem wędzonego boczku. Spinamy wykałaczkami. Układamy na dnie głębokiego naczynia, zalewamy jedną lub dwiema butelkami piwa w zależności od ilości kiełbas. Wrzucamy rozgniecione ziarna jałowca i ziela angielskiego, pieprzymy i solimy do smaku. Na końcu dodajemy kilka łyżek oleju. Przykrywamy i wstawiamy w chłodne miejsce albo do lodówki na całą dobę. Na drugi dzień kiełbasy układamy na grillu i cierpliwie czekamy, aż się zrumienią i będą chrupiące. W trakcie grillowania dobrze je polewać od czasu do czasu zaprawą piwną, w której leżały. Najlepsze są z ostrym sosem czosnkowym albo paprykowym. Mam na myśli sosy domowej roboty.
"Kluski wrocławskie" (Breslauer Kloessen)
750 g gotowanych ziemniaków, 100 g mąki, 2 jajka, maslo, 2 duże kromki bialego pieczywa. Ziemniaki zemleć, zmieszac z mąką i jajkami. Pieczywo pokroić w kostkę, zrumienić na zloty kolor na maśle. Z masy ziemniaczanej formować średniej wielkości okrągle kluski. Każdą nadziać 2-3 kostkami pieczywa. Kluski obtoczyc w mące. gotować w lekko wrzącej osolonej wodzie ok. 15 min.
"Kwaśne ziemniaki" (Sauerkartoffeln)
1 kg ziemniaków, 1 cebula, 100 g sloniny lub boczku, 2 lyżki mąki, 3 lyżki brązowego cukru, 3 lyżki czerwonego octu winnego, sól, pieprz. Ziemniaki obrać, umyć, pokroić na pól, ugotować i odcedzić. Sloninę lub boczek pokroić w kostkę i smażyć kilka minut na patelni, dodać posiekaną cebulę, zarumienić. Dodać mąkę i smażyć, aż zbrązowieje. Wlać 500 ml wrzącej wody, gotować 20 minut. Dodać brązowy cukier, ocet, doprawić solą i pieprzem do smaku. Dodac do sosu kartofle, gotować 2-3 min.. Podawać w glębokich talerzach.
"Precle z kminkiem"
750 g mąki, 100 g stopionego masla, 2 jajka, 25 g rozpuszczonych drożdży, chlodne mleko, sól, kminek. Mąkę przesypać do wysokiej misy, dodać rozpuszczone w mleku drożdże, maslo, jajka oraz taką ilość mleka, aby po dokladnym wyrobieniu ciasto nie kleilo się do rąk. Odstawić do wyrośnięcia, po czym ponownie wyrobić, dodając ewentualnie mąkę. Z ciasta na stolnicy uformować walec, pociąć go na równe kawalki, te uformować w walki o grubości malego palca, a z nich male precle. Pozostawić na 3-4 minuty do wyrośnięcia. W garnku nastawić nieosoloną wodę. Precle wzrucać do lekko wrzacej wody. Gotować tak dlugo, az wyplyną na wierzch. Precle wyciągać z wody patyczkiem, odcedzić na sicie, oprószyć grubą solą i kminkiem a nastepnie wstawić do piekarnika nagrzanego do 170 C i piec na natluszczonej blasze na zlotobrązowy kolor.
"Zupa z raków"
10 raków. 1 L bulionu wolowego, 2 żóltka, 1 bulka, 50 g masla, 1 lyżka bulki tartej, sól, pieprz, galka muszkatolowa. Raki gotować w bulionie ok. 10 min. Wyjąć, wybrać mięso z szyjek i ze szczypiec. Kilka skorupek utluc, usmażyć na maśle i wygotować w zachowanym wywarze. Przecedzić. Dodać bulkę tartą. Gotować chwilę. Zaciągnąć żóltkiem, przyprawić solą, pieprzem i galką muszkatolową. Dodać mięso z raków. Podawać z bulką pokrojoną w kostkę, zrumienioną na maśle.
"Ziemniaki księżniczki"
1 kg ziemniaków, 4 jajka, sól, galka muszkatalowa, margaryna do wysmarowania blachy. Ziemniaki ugotować w osolonej wodzie, utluc, dodać surowe jajka, przyprawić galką muszkatalową i dokladnie wymieszać. Blachę wysmarowac margaryną. Masą ziemniaczaną nakladać średnimi porcjami osobno na blachę. Piec w piekarniku do 220-230 C do zrumienienia skórki.
"Liegnitzer Bomben" (Bomby Legnickie)
Jest to tradycyjne śląskie bożonarodzeniowe ciasto. Pochodzi jak sama nazwa wskazuje z Legnicy skąd zostało rozsławione na cały świat. Ciasto: 300g mąki pszennej, 200g miodu, 100g brązowego cukru trzcinowego, 75g margaryny, 75g rodzynek, 40g siekanych migdałów, 40g siekanych orzechów włoskich, 3 łyżeczki przyprawy do piernika, 2 łyżki mleka, 2 łyżki kakao, 1 łyżka rumu, 2 jajka, 1 paczuszka proszku do pieczenia, margaryna do natłuszczenia. Na polewę: 100g białej czekolady, 150g gorzkiej czekolady, 200g konfitury morelowej.Miód z cukrem, margaryną i mlekiem podgrzać do powstania gładkiej masy. Pozostawić do ostygnięcia. Jajka i rum wymieszać. Ugniatać z mąką, kakao, proszkiem do pieczenia, przyprawami do piernika, rodzynkami, migdałami i orzechami. Ciasto nałożyć do 12 natłuszczonych foremek, albo z folii aluminiowej wyciąć okrąg o średnicy 15 cm, położyć na to szklankę o średnicy 5 cm i docisnąć. Zdjąć folię, napełnić ciastem powstałe foremki. Piec w rozgrzanym do 175*C piekarniku od 40 do 45 minut. Wyjąć ciastka z foremek. Podgrzać morelową konfiturę, przepuścić przez sitko i wymieszać z dwoma łyżkami wody. Posmarować tym torciki. Czekoladę rozpuścić w wodzie. 1/3 gorzkiej czekolady rozsmarować na desce i jak stężeje zrobić nożem loki z czekolady, wyłożyć na to białą czekoladę i przyozdobić lokami z gorzkiej czekolady.
Przedwojenne karty dań:
„Przedwojenną kartę dań Wrocławia kształtowały przez stulecia wpływy kuchni śląskiej, wschodniopruskiej, polskiej, francuskiej, rosyjskiej, bawarskiej, wiedeńskiej i węgierskiej. … Na początku XX wieku we Wrocławiu było ponad tysiąc różnego rodzaju restauracji, winiarni, karczm, gospód, piwiarni i kawiarni.”
„Na co dzień wrocławianie zjadali niezliczone ilości kiełbas. Przy ul. Kuźniczej przez lata serwowano strasburskie kiełbaski czosnkowe podawane na ciepło z musztardą.” W Piwnicy Świdnickiej popularnością cieszyły się Schweidnitzer Keller-Wuerstchen. „Slawne wrocławskie knackwursty sprzedawano wprost z gorącego kotla w budach kiełbasianych na Rynku. … Nieodłącznym dodatkiem do wrocławskiego knackwursta był precel kminkowy.”
„Solone precle z kminkiem były też nieodłącznym dodatkiem do wrocławskiego piwa.” Piwo od wieków kształtowało obraz miasta. W XIX w. we Wrocławiu dużą popularność zdobyło piwo bawarskie. Powstało setki restauracji piwnych pod nazwą „Bayerische Bierstube”. Przez stulecia piwo było podstawowym napojem wrocławian. W mieście sprzedawano ponad 200 różnych gatunków piwa.
„Slawę miastu przyniosły także likiery i wódki, wyrabiane powszechnie już w pierwszej polowie XVIII w., np. Breslauer Kuemmel, (likier kminkowy, kminkówka) Osiemnastowieczny Wrocław słynął ze swych likierów i wódek, produkowanych i sprzedawanych na każdym rogu ulic. Szczególną renomą cieszył się eksportowany do wielu krajów Breslauer Kümmel (Thienelt "Schüttboden"), czyli właśnie ta sławna kminkówka. Pijano ją w Berlinie, Wiedniu, Moskwie, a nawet w Konstantynopolu. Uwielbiała ją Caryca Katarzyna, a Fryderyk II leczył nią bóle żołądka.
Wroclawskie likiery
● "Thienelt Schüttboden" (Wrocławski likier kminkowy produkowany
do dziś wedlug dawnych receptur)
● "Breslauer Dom" (Likier wroclawski o kolorze zlotożóltym
produkowany w Breslau przez kilkaset lat, doskonale nadaje się do
kawy lub jako apparitif)
● "Breslauer Rathaus Edelkorn" (Delikatna w smaku wódka
produkowana w Breslau od 1900 r.)
● "Alter Weinstock" (Delikatny w smaku wroclawski koniak
produkowany i serwowany w jednym z najslynniejszych lokali
w mieście "Der Alte Weinstock")
● "Raben Vater" (Slodka ziolówka z Dolnego Śląska produkowana
wedlug przedwojennych receptur)
● "Kirchwin-Magenbitter" (Intensywna w smaku ziolówka
produkowana przed wojną w Walbrzychu)
● "Echt Stonsdorfer" (Slynny likier staniszowski popularny wśród
kuracjuszy przybywających w Karkonosze)
Wszystkie likiery i wódki można zamówić na stronie internetowej:
http://www.gluehwein.net/ Koszt za 0,7 L to ok.17-19 Euro.
Wrocławskie Piwo
„Czym byłby Wrocław bez piwa, browarów, Piwnicy Świdnickiej, karczem, gospód, korporacji studenckich i ogródków piwnych? We Wrocławiu od XIX w. do początków wieku XX działało 70 mniejszych i większych browarów. Dziś już odeszły do lamusa wozy konne z beczkami piwa, browarniane smolarnie, maszyny parowe, dymiące kominy. Wymarli ostatni bednarze, furmani i dawni piwowarzy. Już nie można poczuć w mieście tak niegdyś typowego zapachu słodu i warzonego piwa.”
Reklama prezentująca piwo jako lekarstwo i napój dla dzieci.(1930)
„W latach ’30 XIX w. nastąpilo odrodzenie tradycji warzenia dobrego piwa we Wrocławiu z inicjatywy przedsiębiorczych kupców, którzy sprowadzili cudzoziemskich piwowarów kultywujących czeską i bawarską tradycję warzenia trunku. Niedługo póżniej rozpoczęła się we Wrocławiu produkcja na skalę przemysłową”
● Brauerei Nitschke
● A. H. Sindermann Lagerbier-Brauerei
Piwo na Dolnym Śląsku / Browary na Dolnym Śląsku
Obecnie istniejący browar przemysłowy w Lwówku Śląskim powstał w XIX wieku. Założył go Juliusz Hohberg, który w 1861 roku zakupił od magistratu miasta zakład piwowarski utworzony w 1850 roku na miejscu dawnego zamku. Nowy właściciel rozbudował to przedsiębiorstwo i uczynił z niego jedno z największych tego typu na Dolnym Śląsku.
W 1921 roku browar przekształcono w spółkę akcyjną J. Hohberg, Bierbrauerei und Malzfabrik Aktiengesellschaft. Oprócz produkcji piwa w zakładzie produkowano również: słód, lemoniadę i wody mineralne. W 1936 roku przedsiębiorstwo zostało przejęte przez browar z Görlitz. Zmieniono nazwę firmy na Hohberg Brauerei A.G.. W czasie II wojny światowej browar uległ zniszczeniu. Po 1945 roku zakład został odbudowany i upaństwowiony.
W 1999 roku browar został zakupiony przez niemieckiego przedsiębiorcę Wolfganga Bauera, który przeprowadził w nim modernizację i restrukturyzacje. Pomimo odniesionego na rynku regionalnym sukcesu w sprzedaży piwa kłopoty właściciela z Urzędem Celnym spowodowały, że zakład zaprzestał produkcji w 2007 roku.
We wrześniu 2007 roku ogłoszono upadłość. Nieczynny zakład wystawiono na sprzedaż. W 2008 roku jego zakupem na cele muzealne zainteresowały się władze województwa dolnośląskiego, a wznowieniem produkcji spółka Browar Ciechan Sp. z o.o.
W styczniu 2009 roku zawarte zostało porozumienie na mocy, którego spółka Browar Ciechan uruchomi produkcję piwa w Lwówku Śląskim do kwietnia 2009 roku, a Urząd Marszałkowski utworzy przy zakładzie piwowarskim Muzeum Dolnośląskiego Browarnictwa. W marcu 2009 roku spółka Browar Ciechan Sp. z o.o. zakupiła nieczynny browar w Lwówku Śląskim.
Wspólczesne festiwale kulinarne we Wroclawiu:
● Dolnośląski Festiwal Dyni w Ogrodzie Botanicznym
http://www.biol.uni.wroc.pl/obuwr/festiwal/
● Wrocławskie Święto Mąki
W artykule wykorzystano fragmenty książek:
„Kuchnia Wrocławia – Przepisy dawne i współczesne”, Barbara Jakimowicz-Klein, Grzegorz Sobiel, Wydawnictwo Darbud, 2008
„Piwo we Wrocławiu. Od średniowiecza po czasy współczesne”, Muzeum Miejskie Wrocławia, Ratusz, Październik 2002
|
Stronę odwiedziło już: 500227 odwiedzający |
|
|
|
***INFORMACJA*** |
"Najlepszy podmiot turystyczny Dolnego Śląska w roku 2008" ************************** WroclawCityTour.pl laureatem konkursu ************************** "Najlepsze Dolnośląskie 2008" ************************** Dolnośl. Organizacji Turystycznej DOT i Gazety Wrocławskiej Polska The Times.
**************************
ZAUFAJ NAM I TY!
...i już dziś zamów sympatycznego przewodnika po Wrocławiu!
**************************
W ofercie spacery piesze po mieście, przejazdy autokarem, przejażdżki zabytkowym tramwajem, rejsy statkiem, parostatkiem i gondolą po Odrze.
**************************
Kompleksowo zorganizujemy cały pobyt. Zamówimy bilety wstępu, zarezerwujemy obiad i nocleg. Przygotujemy program zwiedzania i kosztorys. **************************
Nasi przewodnicy to sprawdzona kadra, rzetelni i z poczuciem humoru.
|
|
|
|